Sterylizacja narzędzi kosmetycznych – poradnik dla salonu krok po kroku

Sterylizacja narzędzi kosmetycznych to obowiązek każdego salonu i jedna z pierwszych rzeczy, o które pyta dziś świadoma klientka. W tym poradniku przechodzimy cały proces krok po kroku: od dezynfekcji po przechowywanie pakietów. Podpowiadamy też, co sprawdza sanepid, jak dobrać torebki do sterylizacji i jak kontrolować każdy cykl w autoklawie.

Dezynfekcja a sterylizacja narzędzi – czym się różnią?

Te dwa słowa często padają zamiennie, ale oznaczają co innego:

• ♥ Dezynfekcja ogranicza liczbę drobnoustrojów: bakterii, wirusów i grzybów. To pierwszy etap pracy z brudnym narzędziem.
• ♥ Sterylizacja niszczy wszystkie drobnoustroje razem z ich formami przetrwalnikowymi. To etap końcowy, po którym narzędzie jest gotowe dla kolejnej klientki.

Sama dezynfekcja nie zastępuje sterylizacji. Sama sterylizacja też nie wystarczy, bo para nie dotrze do powierzchni pod zaschniętym pyłem czy resztkami naskórka. Dlatego liczy się cały proces, a nie jedno urządzenie.

Które narzędzia kosmetyczne trzeba sterylizować?

Zgodnie z wytycznymi sanepidu dla branży beauty sterylizacji podlegają narzędzia wielorazowego użytku, które mają styczność z materiałem biologicznym. W salonie manicure i pedicure to przede wszystkim:

• ♥ cążki do skórek i nożyczki,
• ♥ kopytka, pęsety i metalowe pilniki,
• ♥ frezy i nasadki do frezarki,
• ♥ narzędzia do pedicure.

Narzędzia wrażliwe na wysoką temperaturę zastępuje się wyrobami jednorazowymi albo sterylizuje inną metodą. Wszystkie frezy i narzędzia Julia Nessa dobrze znoszą dezynfekcję i sterylizację.

Sterylizacja narzędzi w gabinecie kosmetycznym krok po kroku

Pracuj w rękawiczkach i zachowaj stałą kolejność. Stanowisko mycia, dezynfekcji i sterylizacji ustaw tak, by droga między nimi była jak najkrótsza – ogranicza to ryzyko zanieczyszczenia.

1. Dezynfekcja narzędzi od razu po zabiegu

Zaraz po zabiegu włóż narzędzia do wanienki z preparatem do dezynfekcji narzędzi. Stężenie i czas zanurzenia przygotuj dokładnie według etykiety, a roztwór wymieniaj zgodnie z jej wskazaniami.

2. Mycie i czyszczenie

Po dezynfekcji umyj narzędzia i usuń wszystkie zabrudzenia. Przy frezach i miejscach trudno dostępnych pomaga myjka ultradźwiękowa. Sprawdź narzędzia przy dobrym świetle: niedoczyszczone trzeba umyć jeszcze raz.

3. Suszenie

Dokładnie osusz narzędzia. Mokrych nie wkładaj do pakietów.

4. Pakowanie do torebek do sterylizacji

Włóż narzędzia do torebki do sterylizacji, oderwij taśmę zabezpieczającą klej, zagnij pasek wzdłuż perforacji i mocno dociśnij. Nie upychaj narzędzi na siłę – przeładowany pakiet gorzej się sterylizuje i może wyjść z autoklawu mokry. Rozmiar dobierz do zawartości:

• ♥ 57x100 mm – frezy i drobne końcówki,
• ♥ 90x135 mm – cążki do skórek, małe nożyczki,
• ♥ 70x230 mm – kopytka, pęsety, metalowe pilniki,
• ♥ 90x230 mm – cążki, nożyczki i kopytka, także po 2–3 narzędzia w jednej torebce,
• ♥ 100x260 mm i 140x260 mm – komplety i większe narzędzia do pedicure.

5. Sterylizacja w autoklawie

Ułóż pakiety w autoklawie tak, by para miała do nich dostęp, i dołóż pasek do kontroli sterylizacji. Sanepid zaleca jeden wskaźnik chemiczny na każdą szufladę z wkładem przy każdym procesie. Sterylizator obsługuj zgodnie z jego instrukcją: typowe programy parowe pracują w temperaturze 121°C albo 134°C, a czas zależy od programu.

6. Kontrola i rejestr

Po zakończonym procesie sprawdź wskaźnik na torebce i pasek kontrolny: klasa 4 i klasa 5 zmieniają kolor z niebieskiego na czarny. Jeśli kolor się nie zmienił, narzędzia nie są gotowe do użycia. Każdy proces wpisz do rejestru.

7. Przechowywanie narzędzi

Oznacz pakiety datą sterylizacji i przechowuj w wydzielonym, suchym miejscu. Pakiet otwieraj dopiero przy klientce – to najprostszy sposób, by pokazać jej, że dba się o higienę. Uszkodzony pakiet oznacza powrót narzędzi do początku: mycie, dezynfekcja i sterylizacja od nowa.

Co sprawdza sanepid? Higiena i bezpieczeństwo w salonie

Wymagania mogą się różnić między stacjami, dlatego szczegóły warto potwierdzić w swoim sanepidzie. Opublikowane wytyczne jednej ze stacji wymieniają:

• ♥ rejestr sterylizacji w dowolnej formie: data i godzina, podpis osoby, opis wkładu, pasek testowy,
• ♥ wskaźnik chemiczny przy każdym procesie,
• ♥ kontrolę skuteczności wskaźnikiem biologicznym (Sporal A) minimum raz na pół roku, w laboratorium; inne stacje mogą zalecać częściej,
• ♥ przegląd sprawności sprzętu raz w roku,
• ♥ ważność pakietów: 6 miesięcy od sterylizacji,
• ♥ stanowisko ze zlewozmywakiem, blatem roboczym i sterylizatorem.

Pasek chemiczny nie zastępuje okresowego testu biologicznego. Pasek kontroluje konkretny wsad, a test biologiczny potwierdza skuteczność procesu.

Czego potrzebujesz do sterylizacji narzędzi w salonie

• ♥ preparat do dezynfekcji narzędzi i wanienkę,
• ♥ myjkę ultradźwiękową do czyszczenia frezów i narzędzi,
• ♥ torebki do sterylizacji w rozmiarach dopasowanych do narzędzi,
• ♥ paski do kontroli sterylizacji,
• ♥ autoklaw oraz zeszyt lub segregator na rejestr.

Pozostałe produkty znajdziesz w kategorii dezynfekcja i sterylizacja.

Sterylizacja narzędzi kosmetycznych – najczęstsze pytania

Czy salon musi mieć własny autoklaw?

Nie zawsze. Według wytycznych sanepidu sterylizację można zlecić firmie zewnętrznej, ale trzeba mieć dokument potwierdzający tę usługę, czyli umowę lub ostatnią fakturę VAT.

Czy frezy trzeba sterylizować?

Tak, jeśli są wielorazowe i mają styczność z materiałem biologicznym. Przed sterylizacją dokładnie je oczyść, bo pył w nasypie utrudnia dotarcie pary.

Jak długo narzędzia są sterylne w pakiecie?

Wspomniane wytyczne sanepidu podają 6 miesięcy od sterylizacji, o ile pakiet nie jest uszkodzony. Dlatego datę zapisuj na każdym pakiecie.

Czym sterylizować narzędzia do paznokci?

Sanepid za najskuteczniejszą metodę w branży beauty uznaje sterylizację parową w nadciśnieniu, czyli w autoklawie. Inne metody, jak sterylizacja plazmowa czy światłem UV, wymienia jako alternatywę dla narzędzi wrażliwych na wysoką temperaturę.

Czym różnią się paski klasy 4 i klasy 5?

Klasa 4 to wskaźniki wieloparametrowe, reagujące na co najmniej dwa krytyczne parametry sterylizacji parowej. Klasa 5 to wskaźniki integrujące, reagujące na wszystkie krytyczne parametry. Oba rodzaje służą do kontroli każdego wsadu.